Słownik

Poznaj podstawowe pojęcia związane ze sprawami bankowymi oraz szkodami majątkowymi i osobowymi

AJAX progress indicator
  • h

  • Hipoteka
    Ograniczone prawo rzeczowe, stosowane na nieruchomościach jako zabezpieczenie wierzytelności wynikającej z oznaczonego stosunku prawnego, np. zawartej umowy kredytowej z bankiem.
  • k

  • Kancelaria Odszkodowawcza
    Firma działająca w imieniu poszkodowanych w różnego rodzaju wypadkach, rodzin osób zmarłych lub znajdujących się w stanie wegetatywnym w wyniku wypadku. Dochodzi roszczeń i uzyskuje odszkodowania, zadośćuczynienia i renty od podmiotów zobowiązanych do ich wypłaty. Działa także w przypadkach, kiedy ubezpieczyciel wypłaca zaniżone świadczenie lub bezpodstawnie odmówił przyznania odszkodowania.
  • Klauzula abuzywna
    Postanowienie umowy między przedsiębiorcą a konsumentem, nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowienia, określającego główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostało sformułowane w sposób jednoznaczny (art. 3851 kodeksu cywilnego).
  • Klauzula indeksacyjna
    Postanowienie umowy, w którym strony umawiają się, że wykonanie zobowiązania nastąpi poprzez spełnienie świadczenia w rozmiarze lub ilości wynikających z określonego miernika, w przypadku kredytów indeksowanych – kursu waluty obcej.
  • Klauzula przeliczeniowa
    Postanowienie umowy, zgodnie z którym bank jednostronnie ustala kurs wypłaty i spłaty kredytu, stosując kurs z własnej tabeli, bez szczegółowego informowania kredytobiorcy o zasadach i mechanizmach jej tworzenia.
  • Konsument
    Osoba fizyczna dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej, niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 221 kodeksu cywilnego).
  • Koszty opieki
    Świadczenie wypłacane w przypadku, gdy charakter doznanych przez poszkodowanego urazów wskazuje na konieczność korzystania z pomocy innych osób, np. przy wykonywaniu codziennych czynności, robieniu zakupów, sprzątaniu mieszkania. Ich wysokość zależy od wymiaru godzinowego, jaki składa się na zakres niezbędnej pomocy.
  • Kredyt denominowany
    Kredyt udzielany i wypłacany w złotych, którego wartość lub równowartość w umowie określona jest w walucie obcej i uruchamiana w PLN po przyjętym kursie (zazwyczaj po kursie sprzedaży z tabeli banku). Wysokość rat ustalana jest w walucie obcej, a ich spłata następuje w złotych, po przeliczeniu po kursie wymiany walut na dzień spłaty (zazwyczaj po kursie zakupu z tabeli banku), lub bezpośrednio w walucie obcej.
  • Kredyt indeksowany
    Kredyt udzielany i wypłacany w złotych, którego wartość w umowie określona jest w PLN i na dzień uruchomienia kredytu przeliczana na walutę obcą po przyjętym kursie (zazwyczaj po kursie sprzedaży z tabeli banku). Wysokość rat ustalana jest w walucie obcej, a ich spłata następuje w złotych, po przeliczeniu po kursie wymiany walut na dzień spłaty (zazwyczaj po kursie zakupu z tabeli banku), lub bezpośrednio w walucie obcej.
  • Kredyt walutowy
    Kredyt udzielany i wypłacany w walucie obcej, w którym  spłata rat dokonywana jest również w tej walucie, poprzez zwrot udzielonego kapitału w kwocie nominalnej, wraz z odsetkami opartymi na oprocentowaniu określonym w umowie kredytowej.
  • Kwota bezsporna
    Część odszkodowania, którą ubezpieczyciel ma obowiązek wypłacić w ciągu 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o zdarzeniu, jeśli w tym terminie nie jest możliwe wyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania.
  • l

  • LIBOR
    Referencyjna stopa oprocentowania pożyczek na rynku międzybankowym w Londynie, stosowana przez banki w umowach indeksowanych lub denominowanych w walucie obcej do wyliczenia podstawy odsetek.
  • o

  • Obrażenia ciała
    Uszkodzenie ciała polegające na naruszeniu integralności fizycznej człowieka (np. rany, złamania). O obrażeniu mówmy zarówno, gdy dojdzie do zewnętrznego uszkodzenia skóry, jak i urazu tkanek oraz narządów wewnętrznych (uszkodzenie organów wewnętrznych).
  • Odfrankowienie
    Czynność prawna polegająca na usunięciu z umowy kredytowej klauzuli indeksacyjnej do CHF i dalszej spłacie kapitału określonego w złotych, przy zastosowaniu oprocentowania opartego na stawce LIBOR.
  • Odszkodowanie
    Jedno ze świadczeń, o które może ubiegać się osoba, która doznała szkody. Jego celem jest naprawienie uszczerbku majątkowego. Postawą wypłaty odszkodowania jest odpowiedzialność odszkodowawcza osoby, która wyrządziła szkodę. Jeśli sprawca spowodował szkodę umyślnie lub nieumyślnie, między szkodą a zdarzeniem, które ją spowodowało, istnieje związek przyczynowo-skutkowy, a przepisy prawa nakazują mu ją naprawić, powstaje po jego stronie obowiązek zrekompensowania uszczerbku, który poniósł poszkodowany.       
  • p

  • Pełnomocnik
    Profesjonalista reprezentujący poszkodowanego zarówno w postępowaniu likwidacyjnym, jak i przed sądem. Podejmuje działania zmierzające do uzyskania na rzecz poszkodowanego należnego świadczenia, kompletuje niezbędną dokumentację, a także prowadzi negocjacje z ubezpieczycielem.
  • Polisa
    Dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. Zawiera podstawowe dane dotyczące przedmiotu ubezpieczenia oraz ubezpieczającego.
  • Postępowanie likwidacyjne
    Postępowanie prowadzone na drodze pozasądowej przez ubezpieczyciela. Rozpoczyna się od zawiadomienia o zdarzeniu ubezpieczeniowym. W czasie jego trwania zakład ubezpieczeń ma obowiązek ustalić zakres odpowiedzialności i rozmiar powstałej szkody.
  • Przedawnienie roszczeń
    Instytucja prawa cywilnego, dająca podstawy do ograniczenia lub wyłączenia możliwości dochodzenia roszczeń po upływie określonego czasu. W kredytach indeksowanych lub denominowanych w walucie obcej podstawą dochodzenia roszczeń jest zwrot nienależnych świadczeń, dla których okres przedawnienia wynosi: - 10 lat dla rat zapłaconych do dnia 09.07.2018 r., - 6 lat dla rat zapłaconych od dnia 10.07.2018 r.
  • Przewalutowanie
    Czynność prawna polegająca na zmianie waluty zobowiązania, według określonego kursu. W przypadku kredytów indeksowanych lub denominowanych w walucie obcej, przewalutowanie wiąże się z uznaniem aktualnego salda zadłużenia w walucie obcej, przeliczeniem na złote po aktualnym kursie tej waluty i zmianą oprocentowania opartego na stawce WIBOR.
  • Przyczynienie
    Stopień pomniejszenia należnego odszkodowania o udział poszkodowanego w powstaniu szkody lub zwiększeniu jej rozmiarów. Wyraża się je zwykle w procentach. Im bardziej zachowanie poszkodowanego wpłynęło na doznaną szkodę, tym mniejsze świadczenie może zostać wypłacone.
  • r

  • Rażące niedbalstwo
    Kiedy sprawca nie przewidywał możliwości wyrządzenia szkody, chociaż mógł i powinien był to przewidzieć.
  • Rekompensata
    Oznacza naprawienie wyrządzonej szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego lub wypłatę określonej kwoty pieniężnej. Z założenia rekompensata ma zastąpić doświadczoną przez poszkodowanego stratę, by skutek zdarzenia był odczuwany w jak najmniejszym stopniu.
  • Rozstrój zdrowia
    Zaburzenia w funkcjonowaniu poszczególnych organów ciała mimo braku widocznego uszkodzenia. Najczęściej wywołuje skutki w sferze psychicznej, dlatego jego zdiagnozowanie może być utrudnione.
  • s

  • Spread
    Różnica pomiędzy kursem kupna a kursem sprzedaży danej waluty obcej.
  • Suma gwarancyjna
    Limit kwotowy, do którego ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za szkody objęte ochroną ubezpieczeniową. Jest to maksymalna kwota odszkodowań, jaka może zostać wypłacona poszkodowanemu w ramach ubezpieczenia OC. Jest to określona w postaci kwoty górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela w ramach umowy ubezpieczenia OC.
  • Suma ubezpieczenia
    Maksymalna kwota, która może być wypłacona jako odszkodowanie z konkretnego ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia wynika z umowy ubezpieczenia.
  • Szkoda
    Jest to strata (ubytek w majątku), ale również utracone korzyści, czyli oczekiwane przychody. Szkoda może wystąpić zarówno na osobie, jak i w mieniu.
  • Szkoda osobowa
    Strata, którą poszkodowany doznaje  w sferze niemajątkowej lub majątkowej. Może nią być cierpienie fizyczne bądź psychiczne oraz taka strata majątkowa, która jest związana z obrażeniami ciała oraz rozstrojem zdrowia i ma wpływ na majątek poszkodowanego.
  • Szkoda rzeczowa
    Inaczej nazywana szkodą w mieniu, powstaje wówczas gdy dochodzi do uszkodzenia, utraty lub zniszczenia posiadanych przez nas dóbr materialnych np. pojazdu.
  • u

  • Ubezpieczenie
    Umowa ubezpieczenia to zobowiązanie dwustronne pomiędzy ubezpieczycielem a ubezpieczającym, poprzez które ubezpieczyciel zobowiązuje się do świadczenia w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
  • UNWW
    Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego jest zabezpieczeniem stosowanym przez bank w umowach kredytowych, w których klienci nie posiadali wymaganego kapitału niezbędnego do zaciągnięcia kredytu (zazwyczaj wkładu własnego w wysokości 20%). Takie zabezpieczenie chroniło bank przed brakiem możliwości odzyskania całości długu od kredytobiorców, np. wskutek spadku wartości nieruchomości lub obniżonej ceny sprzedaży.
  • Ustawa antyspreadowa
    Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe, która umożliwiła kredytobiorcom spłatę rat  bezpośrednio w walucie obcej, do której indeksowany lub denominowany jest kredyt, zazwyczaj po zawarciu aneksu do umowy kredytowej.
  • Uszczerbek na zdrowiu
    Naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie jego czynności na stałe lub na określony czas.
  • w

  • Wina umyślna
    Wina zamierzona, gdy to sprawca chce wyrządzić szkodę lub gdy ma świadomość możliwości jej wyrządzenia, a mimo to zachowuje się w sposób, który może do tego doprowadzić i godzi się z ewentualnymi tego skutkami.
  • z

  • Zadośćuczynienie
    Świadczenie pieniężne wypłacane za doznaną po wypadku krzywdę fizyczną lub psychiczną.
  • Zasada ryzyka
    Oznacza, że właściciel pojazdu odpowiada za każdą szkodę, do której przyczynił się ruch auta, nawet jeśli nie było to zawinione zachowanie. Odpowiedzialność ta nie występuje, gdy zdarzenie jest wynikiem działania siły wyższej, gdy jest ono wyłącznie winą poszkodowanego lub innej osoby, za którą posiadacz auta nie odpowiada.
  • Zwrot kosztów
    Osoba obowiązana do naprawienia szkody powinna zwrócić poszkodowanemu wszystkie, będące następstwem zdarzenia sprawczego, koszty poniesione w związku z uszkodzeniem ciała lub doznaniem rozstroju zdrowia, np. koszty zakupu leków niezbędnych w procesie powrotu do zdrowia lub dojazdów do placówek medycznych, w których odbywa się powypadkowe leczenie.