Najnowszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zrewolucjonizował prawo własności dotyczące infrastruktury przesyłowej na prywatnych gruntach. Oznacza to, że właściciele działek z liniami energetycznymi, słupami czy rurociągami mogą domagać się odszkodowań od firm przesyłowych. Wyrok podkreśla, że wcześniejsze zasiedzenie służebności przesyłu było niezgodne z konstytucją i naruszało prawa właścicieli. Nasi eksperci porównują tę sytuację do procesów frankowych, ale z potencjalnie jeszcze większym zasięgiem.
Co oznacza wyrok Trybunału Konstytucyjnego dla właścicieli działek?
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdza, że dotychczasowe praktyki zasiedzenia służebności przesyłu były niezgodne z konstytucją. Sąd podkreślił, że właściciele nieruchomości nie mogli wiedzieć, że czas zasiedzenia biegnie, co prowadziło do rażącego naruszenia prawa własności. Tym samym właściciele mogą domagać się zarówno odszkodowania za przeszłe korzystanie z gruntu, jak i wynagrodzenia za przyszłą służebność. To otwiera szeroką drogę do walki o rekompensatę finansową.
Kto może ubiegać się o odszkodowanie za służebność przesyłu?
Praktycznie każdy właściciel działki, na której znajduje się infrastruktura przesyłowa, może ubiegać się o odszkodowanie, jeśli firma nie posiadała formalnego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Gra toczy się o wynagrodzenie za ustanowienie służebności oraz odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu wstecz, maksymalnie do 6 lat. Eksperci wskazują, że w przypadku atrakcyjnych nieruchomości możliwe są kwoty sięgające kilkuset tysięcy złotych.
Bartłomiej Krupa (Grupa Votum): "To zagadnienie dotyczy znacznie większej grupy osób niż kredyty waloryzowane do walut obcych"
Prezes Grupy Votum, Bartłomiej Krupa, został zapytany, czy sprawy dotyczące służebności przesyłu mogą stać się dla rynku prawniczego zjawiskiem równie szerokim jak sprawy kredytów waloryzowanych do walut obcych. Komentarz ten padł w kontekście omawiania konsekwencji najnowszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który otwiera drogę do odszkodowań dla właścicieli działek z infrastrukturą przesyłową.
W odpowiedzi podkreślił, że zarówno spory frankowe, jak i sprawy o służebność przesyłu mają charakter społeczny, ale różni je skala:
To zagadnienie dotyczy znacznie większej grupy osób niż kredyty waloryzowane do walut obcych. Przez lata mnóstwo osób żyło w przekonaniu, że ze słupem, linią energetyczną lub gazociągiem na działce nic nie da się zrobić, bo “tak już jest”. Pewne instytucje, ze względu na skalę działalności, uchodzą za instytucje zaufania publicznego. Funkcjonuje przekonanie, że coś jest pewne jak w banku. A my po latach pokazaliśmy, że te instytucje nierzadko nadużywają swojej pozycji.
Prezes zaznacza jednocześnie, że Grupa Votum rozumie potrzebę funkcjonowania i rozwoju sieci przesyłowych, ale zwraca uwagę na konieczność ochrony praw właścicieli nieruchomości:
Chcemy, aby zakłady przesyłowe nie przesuwały granic swoich możliwości prawnych kosztem właścicieli nieruchomości. Giganci energetyczni przez lata korzystali z prywatnych gruntów za darmo, często nawet bez wiedzy właścicieli, zasłaniając się przepisami interpretowanymi na swoją korzyść.
Jak przygotować się do ubiegania się o odszkodowanie?
Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy firma przesyłowa posiadała tytuł prawny do korzystania z działki. Następnie warto zgromadzić dokumentację potwierdzającą istnienie infrastruktury na nieruchomości i czas jej użytkowania. Wreszcie, ważne może być wsparcie specjalistów zajmującyc się sprawami służebności przesyłu, którzy mają doświadczenie w takich procesach.
Podsumowanie: przełomowy wyrok TK dla właścicieli działek
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 roku w sprawie P 10/16 stanowi przełom w ochronie prawa własności prywatnej wobec infrastruktury przesyłowej. Potwierdza, że firmy energetyczne i przesyłowe nie mogą korzystać z cudzych gruntów bez zgody właścicieli i odpowiedniego wynagrodzenia.
Do samej Grupy Votum po ogłoszeniu wyroku przez tylko jeden dzień wpłynęło tysiąc nowych zgłoszeń, które dołączyły do toczących się 8 tysięcy spraw.
To dopiero początek – ocenia Bartłomiej Krupa.
Właściciele działek zyskują realne narzędzia prawne do starań o odszkodowanie za służebność przesyłu, a Grupa Votum już zapewnia wsparcie dla osób poszkodowanych i nadzoruje tysiące zgłoszeń, pomagając im w dochodzeniu należnych roszczeń.
Skorzystaj z bezpłatnej analizy
FAQ – służebność przesyłu
Co to jest służebność przesyłu?
Służebność przesyłu to prawo do korzystania z cudzej nieruchomości w celu prowadzenia infrastruktury przesyłowej, np. linii energetycznych, słupów czy rurociągów.
Czy każdy właściciel działki może ubiegać się o odszkodowanie?
Tak, pod warunkiem że firma przesyłowa nie miała formalnego tytułu prawnego do korzystania z gruntu.
Jakie kwoty odszkodowań za slużebność przesyłu są możliwe?
Kwoty zależą od wartości i lokalizacji działki, ale w przypadku atrakcyjnych gruntów mogą przekroczyć kilkaset tysięcy złotych.
